DAMAR TIKANIKLIĞI NEDEN OLUR?

DAMAR TIKANIKLIĞI NEDEN OLUR?

DAMAR SERTLİĞİ NASIL VE NEDEN OLUR?

  • Dünyada en çok öldüren hastalık tüm gelişmelere karşın hala Kalp Damar Hastalıklarıdır. 

  • Kalp Damar Hastalıkları denilince akla Kalp Damar Tıkanıklığı, Şah Damar Tıkanıklığı ve Bacak Damar Tıkanıklığı akla gelir. Buradaki damarlar atardamarlardır. Temiz kan taşıyan damarlardır.

  • Damar Sertliği  tüm atardamarlarda olabilir. Böbrek ve beyindeki atardamarlarda da olabilir.

  • Damar sertliği kısaca halk arasında ‘’kireçlenme’’ olarak bilinir. 

  • Damar sertliği aslında kireçlenme olarak tanımlanması doğrudur. Damar sertliği ile oluşan plak( damar duvarında kalınlaşma olan bölge)  bol miktarda kalsiyum barındırır. Kalp damarları olan Koroner Arterlerde olan kalsiyum yükü damar sertliği ve plak gelişimi için önemlidir. Bu yükün skorunun nasıl hesaplandığını  Kalsiyum Skorlaması bölümünde okuyabilirsiniz. 

  • Atardamarların içini döşeyen endotel denilen tek katlı yassı hücreler vardır. bu hücreleri sokağı döşeyen  kare şeklinde kaldırım taşları olarak düşünün. Atardamar ve toplar damarlarda bulunurlar. Fakat, atardamar ile toplardamar yapıları farklıdır. Atardamarlarda damarın kasılmasını ve gevşemesini sağlayan düz kas hücreleride bulunur. 

  • İşte bu endotel hücreleri ve düz kas hücreleri damar sertliği oluşumunda önemli rollere sahiptirler.

  • Bilinen teoriye göre damar sertliği endotel tabakasında oluşan bir hasar ve buna bağlı gelişen bir dizi olay ile gerçekleşir.

  •  

  • Hasar sonrasında kanda bulunan beyaz kan hücreleri endotelden içeri girerek iltihabi bir reaksiyon başlatırlar.  Zaman geçtikçe kolesterol kristalleri (LDL kötü huylu kolesterol), yağlar ve kalsiyum içeren Köpük hücrelerine dönüşürler. Bir sonraki aşamada ise diz kas hücreleri endotel arasına göç ederler. Böylece endotel tabakasında bir kalınlaşma başlar. bu kalınlaşma tek taraflı olabileceği gibi ileride damar duvarını 360 derecede sarabilir. 

  • Damar duvarında oluşan bu kabarıklık giderek damardan geçen kan akımını azaltır.

  • Damardan geçen kan akımının azalması iskemi denilen beslenmenin dokularda azalmasına ve buna bağlı belirtilere neden olur. Bir süre sonra bu plak yırtılırsa içindeki yağlı materyal kan dolaşımına karışır ve pıhtılaşma olur. İşte bu kalpte kalp krizi denilen durumu yaratır.

  • Peki, Damar sertliği neden olur?

  • Bu olay bu kadar basit anlatılmasına karşın mikro düzeyde gerçekleşen bir iltihabi reaksiyon ve pıhtılaşmayı da içeren karmaşık bir dizi olaydan oluşur.

  • Genetik yatkınlık, endotel hasarı, kötü huylu kolesterol yüksekliği, sigara, şeker hastalığı ve obezite gibi bilinen risk faktörleri vardır. 

  • Bunlar tek başına sorumlu değillerdir.

  • Diyet ise önemli bir faktördür. Örneğin son zamanlarda yetersiz C vitamini alımı, sebze ve meyveden eksik kalma önemli bir noktaya gelmiştir.

  • Bitkisel beslenme konusu giderek farklı bir noktaya gelmektedir. Bitkisel beslenen kişilerde damar sertliği daha az görülmektedir. Bitkisel beslenen kişilerde damar sertliğinin gerilediği yönünde bilgiler bulunmaktadır. Ete düşkün olanlarda damar sertliği daha fazla görülmektedir.

  • Bunları bitkisel beslenme ve damar sertliği bölümünde bulabilirsiniz. 


Özlü Sözler