BACAK DAMAR TIKANIKLIĞI

BACAK DAMAR TIKANIKLIĞI

Bacak Damar Tıkanıklığı

Periferik Damar hastalığı nedir?

‘’ Periferik’’ demek vücudun uçlarında yani kol ve bacaklar için kullanılan bir kelimedir.

Danar sertliği (ateroskleroz) atardamarları etkileyen darlıklara ve tıkayıcı kireçlenmeler sebeb olan bir hastalıktır.

Atardamar olan her yerde görülebilir. Sıklıkla kalp damarlarında darlık yapan bu hastalık kalp ile birlikte ya da tek başına özellikle bacak damarları ile birlikte şah damarlarında da darlık yapar. Şah damarı tıkanıklığını başka bir yazıda değerlendireceğiz.

Periferik damar hastalığı yaş ile birlikte zeminde başta şeker hastalığı ve/veya kolesterol yüksekliği ya da sigraya bağlı görülür. Sigaraya bağlı olan bacak damar tıkanıklığı ‘’nikotin allerjisi’ olarak Buerger Hastalığı diye adlandırılır. Bu hastalığa Buerger Hastalığı ya da Nikotin İlleti isimli yazılar veya videolardan ulaşabilirsiniz.

Tıklayınız:

NİKOTİN İLLETİ

https://www.youtube.com/watch?v=cQ5VI7BSM4g

Periferik Damar Hastalığını öenmlis sebelerinden biri de şeker Hastalığıdır. Şeker bağlı ayaklarda yara ile sonuçlanan ve zaman zaman uzuv kaybına kadar giden sonuçlar görülür.  Şeker hastalığında ayakalrda görülen damar ve sinir tutulumuna ‘’daybetik ayak’’ denir.

İlgili Vdieolar:

ŞEKER HASTALIĞI NEDEN KÖTÜDÜR?

https://www.youtube.com/watch?v=jg3sobPYcRM

DİYABETİK AYAK? ŞEKER HASTALARINDA AYAKALRA DİKKAT!

 https://www.youtube.com/watch?v=Uv2gpZN6Hhk

BACAK DAMAR TIKANIKLIĞI BELİRTİLERİ

  1. Baldır ağrısı: Ağrı yürümekle artar ve kişi durmak ihtiyacı hisseder.  Dinlenmek ile de geçer. Bu yüzde sık sık durmak zorunda kalındığından ‘’vitrin hastalığı’’ olarak tanımlanmıştır. Ağrı baldırın yanında kalça ve belde de olabilir. Bu tür ağrılar ihmal edildiği ve tedavi edilmediği durumlarda yürümeden istirahat halinde ayaklarda ğarılar olabilir. Bazen bu ağrılar şiddetlenerek hastaları gece uyutmayacak hale getirir. Hastalar bu dönemde ancak ayaklarını sarkıtarak rahat ederler ve ancak öyle uyuyabilirler. Bu tür ağrılar ancak çok güçlü ağrı kesiciler ile azalır.

Yürüme mesafesi. Ağrı olup dinlenmeye kadar yürünen mesafe tedavi için yöntemin belirlenemsinde stratejiktir. Genelde 500 metreye kadar ilaç tedavisi uygulanabilir. 500 metre altına inmiş kişilerde darlığın ciddi bacak beslenmesinin ‘’kritik’’ olduğu düşünülür.

  1. Soğukluk: yeterli kan dolaşımı olmAdığından üşüme ve sonrasında soğukluk hissi ayak parmaklarından başlayarak yukarı düzeylere doğru çıkar. 

  2. Ayak yaraları: damar tıkanıklığı doku beslenmesini bozduğundan bir çarpma ya da yaralanma ile birlikte hasarlı bölgede oluşan yaralar zor iyileşir. Bazen de iyileşme yeterli olmaz ve açık yaraya dönüşür, enfeksiyonun da katılımı ile  gangren oluşur. 

BACAK DAMAR TIKANIKLIĞI KİMLERDE OLUR?
Risk faktörleri arasında şeker ve  sigara kullanımı ilk sırada gelir.

Ardından damar tıkanıklığı için genel risk faktörleri arasında sayılan kolesterol yüksekliği, hipertansiyon ve aile öyküsü gelir. Obezite ve alkol kullanımı da bu listeye dahil edilir.

Bacak damar tıknaıklığı olanların bir ksımında henüz belirti vermeyen koroner damarlarda tıkanıklık olabilir. Bazı hastalarda bu tıkanıklıklar bypass gerektiecek dzeyde olabilir. Bunu sebebi hastanın baldır ağrısı nedeni ile yürüyememesi ve göğüs ağrısı ile karşılaşmamasıdır.

Tersi durmda da koroner damarlarında darlık olan hastaların %10-15’inde bacak damarlarında da tıkanıklık olabilir..

Hastalar doktora başvurduklarında muayenede:

  • SOĞUKLUK: bacaklarda dolaşım bzoukluğuna bağlı kıl dökğlmesi ve ciltte incelme ve soğukluk,

  • NABIZ ALINAMAMASI: el ile ya da el doppleri denilen cihaz ile ayaklarda nabızın zayıf olması ya da alınaması sıklıkla saptanır. Kasık, diz arkası, ayak üstü ve ayak yanındaki atardamarlarda nabızlar muayene edilir.

BACAK DAMAR TIKANIKLIĞINDA TETKİKLER:

  • ULTRASONOGRAFİ:Muayene sonrasında damar tıkanıklığı için ilk ultrasonografi istenir. Bu tetkik ile bacak atardamarlarında darlıklar ve akım hızları görülür.

Yukarıdaki resimde damarda darlama ve kırmızı ile gösterilen kanın darlık bölgesinden geçişi görülmetedir.

BACAK DAMAR TIKANIKLIĞNDA ANJİYO

  • ANJİYOGRAFİ: Ultrasonografi de darlık saptanmışsa buna dayanılarak anjiyografi istenir. Anjiyografi öncesinde hastalar kalp açısından da incelenir ve sıklıkla bacak anjiyografisi ile birlikte koroner anjiyografi de istenir.  Klasik anjiyografinin yanında benzer çekilde Digital Subtraction Anjiyografi (DSA) tanı için kullanılabilir. Günümüzde Bilgisayarlı Tomografik Anjiyografi ve MR anjiyografi de kullanılmaktadır.

Aşağıda anjiyografide beya zile görülen yerler atardamarlardır. Sol taraftaki damarda hafif damar duvarında plaklar ve daralmalar (beyaz ok)  görülürken karşı bacakta (diğer ok) aynı bölgede damarın tamamen tıkalı olduğu görülmektedir.

BACAK DAMAR TIKANIKLIĞINDA TEDAVİ NEDİR?

Tedavi için karar vermede yürüme mesafesi, darlıkların yeri, şiddeti ve ayakta yara olup olmadığı birlikte değerlendirilir. 

  1. İLAÇ TEDAVİSİ: Kan sulandırcı ve damar genişletici ilaçalr ile yapılır.

  2. ENDOVASKÜLER TEDAVİ:Ameliyata gerk duyamayan darlıklarda balon ve stent işlemleri uygulanabilir. Bu konuyu ayrı bir konuda değerlendireceğiz.

  3. CERRAHİ TEDAVİ: Bypass tekniği iel tıkalı damarın aşağısna kan gönnderilir. Bunun için idela olarak hasatnın kendi bacak topalr damarı ay da suni damarlar kullanılır.

Tedavinin amacı kişinin şikayetlerini azaltmak (yürüme mesafesi, konforu) ve uzuvları korumaktır. Bu tür ameliyatlarda kullanılan suni damrları ayrı bir  yazıda değerlendireceğiz.

Bacak damar tıkanıklığı,

bacak damar tıkanıklığı belritileri,

bacak damar tıkanıklığı anjiyo,

bacak damar tıkanıklığında yara,

gangren,

ayak yarası,

diyabetik ayak

 


Özlü Sözler